Szczególnie cenne walory środowiska przyrodniczego na terenie Powiatu Świdnickiego obejmują 6967 ha, co stanowi 14,9% powierzchni ogólnej powiatu. Ochroną objęte są następujące elementy środowiska przyrodniczego:
- parki krajobrazowe 5407 ha,
- rezerwaty przyrody 24,5 ha,
- obszary chronionego krajobrazu 1285,5 ha,
- liczba pomników przyrody 26.
Krzczonowski Park Krajobrazowy
Powiat świdnicki obejmuje część Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego i otuliny Nadwieprzańskiego Parku Krajobrazowego. Z 124,5 ha obszaru Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego około 37,2 km2 powierzchni parku należy do powiatu świdnickiego. Administracyjnie z gmin powiatu świdnickiego Krzczonowski Park Krajobrazowy obejmuje około 45% obszaru gminy Rybczewice a jego otulina oprócz gminy Rybczewice gminę Piaski. Na terenie Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego w obrębie powiatu świdnickiego warto zobaczyć pięknie położony kościół w Częstoborowicach z końca XVIII w. oraz największe źródlisko Wyniosłości Giełczewskiej w Stryjnie o wydajności ok.120 l/s. Nie można również przeoczyć najciekawszych wąwozów Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego znajdujących się w okolicach Pilaszkowic i Rybczewic. Osiągają długość do 1 km, a głębokość do 15 m.
Rezerwat leśny Wierzchowiska
Rezerwat „Wierzchowiska” obejmuje drzewostany, w których występują 140 letnie okazy dębów szypułkowych i lip oraz sztucznie podsadzonego modrzewia. Znajduje się na terenie gminy Piaski. Został utworzony22.04.1983 r. i zajmuje powierzchnię 24,52ha.W runie występują: parzydło leśne (Aruncus sylvestris), lilia złotogłów (Lilium martagon), podkolan biały (Plantanthera bifolia), gnieźnik leśny (Neotia nidus-avis), pierwiosnek lekarski (Primula veris), narecznica szerokolistna (Dryopteris dilatata), miodownik melisowaty (Melittis melissophyllum), rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegiigolium), konwalia majowa (Convalaria majalis), czartawa drobna (Circaea alpina). Do osobliwości rezerwatu można zaliczyć brzozę o wymiarach 250 cm obwodu i wysokości 29m, 3 dęby o wymiarach 310, 495, 400cm obwodu oraz modrzew o wymiarach 237cm obwodu.
Obszar chronionego krajobrazu
Na części powiatu świdnickiego znajduje się Czerniejowski obszar chronionego krajobrazu powołany uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie w dniu 26.02.1990 r. Zajmuje powierzchnię całkowitą 19510 ha, obejmuje gminy: m. Lublin, Głusk, Jabłonna, Niedrzwica Duża, Strzyżewice, Świdnik, Piaski, Borzechów i Bełżyce. Są to tereny o dużych walorach botanicznych. Bogata flora roślin naczyniowych reprezentowana jest przez około 1000 gatunków. Najwyższe walory florystyczne i faunistyczne mają obszary rezerwatów: „Stasin”, „Podzamcze” i „Wierzchowiska”.
Pomniki przyrody
Na terenie powiatu znajdują się 26 pomników przyrody. Stanowią je wyłącznie pojedyncze drzewa i drzewostany, w większości złożone z lipy drobnolistnej, dębu szypułkowego, jesiona wyniosłego oraz gruszy zwyczajnej. Nazwa, data utworzenia i położenie poszczególnych pomników przyrody przedstawione są w załączniku 1.
1. Mełgiew- Wiąz szypułkowy,
2. Zabytkowy zespół dworsko-parkowy w Krzesimowie – 2 Dęby szypułkowe, 3 lipy drobnolistne
3. Krzesimów - 4 lipy drobnolistne,
4. Przy rozwidleniu dróg między Mełgwią I i II – 2 lipy drobnolistne, grusza zwyczajna
5. Kozice Górne – lipa drobnolistna
6. Zespół dworsko-parkowy w Kozicach Górnych – 2 lipy drobnolistne, 2 dęby szypułkowe
7. Piaski - 2 dęby szypułkowe, jesion wyniosły
8. Zabytkowy zespół dworsko- parkowy w Struży - Jesion wyniosły, lipa drobnolistna,
9. Cmentarz Przykościelny w Częstoborowicach - 3 lipy drobnolistne
Użytek ekologiczny
Fragment doliny Giełczwi i Sierotki stanowiące grunty rolników indywidualnych, bardzo atrakcyjny krajobrazowo o dużej różnorodności florystycznej. Ostoja ptaków wodnych i wodno-błotnych. Jest to łąkowo-torfowiskowy użytek ekologiczny zlokalizowany na południe od krajowej drogi Lublin-Zamość o powierzchni 267 ha. Wzdłuż tych rzek przebiegają korytarze ekologiczne łączące Krzczonowski i Nadwieprzański Park Krajobrazowy.
Na obszarze gmin Powiatu występują również tereny atrakcyjne krajobrazowo, które należą do następnej formy ochrony przyrody. Na terenie gmin powiatu świdnickiego wyróżnia się następujące:
-- Rybczewice - dolina rzeki Giełczew, południowe krańce gminy znajdują się w strefie ochronnej Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego,
- Trawniki - kompleksy leśne w północnej części gminy i dolina rzeki Wieprz, z projektowaną budową zbiornika wodnego,
- Mełgiew - dolina rzeki Stawek-Stoki z kompleksami podmokłych łąk,
- Wola Piasecka- użytek ekologiczny w postaci śródleśnych bagien o powierzchni 0,86 ha,
- Minkowice - użytek ekologiczny w postaci śródleśnych bagien o powierzchni 2,85 ha.
Rośliny objęte ochroną całkowitą i częściową:
wawrzynek wilczełyko, parzydło leśne, lilia złotogłów, barwinek pospolity, gnieźnik leśny, naparstnica zwyczajna, turówka leśna, ciemiężyca zielona, kalina koralowa, porzeczka czarna, konwalia majowa, parzydło leśne, pięciornik biały, pierwiosnek lekarski, narecznica szerokolistna, miodownik melisowaty, rutewka orlikolistna, czartawa drobna.
Chronione, rzadkie i cenne gatunki zwierząt:
kumak nizinny, ropuchę szarą i zieloną, traszkę grzebieniastą i zwyczajną, jaszczurkę zwinkę i żywordną, padalca zwyczajnego, zaskrońca, bóbra europejskiego, wydrę, kunę leśną i domową, jeża europejskiego, ryjówkę malutką, oraz liczne gatunki ptaków m.in.: dzięcioła dużego i średniego, kruka, ziębę, słowika, bociana czarnego.
Projektowane rezerwaty przyrody na gruntach własności Skarbu Państwa i prywatnych:
Uroczysko Jezioro” – rezerwat biocenotyczny o powierzchni 37.34 ha (gm. Trawniki). Celem ochrony mają być zbiorowiska łąkowe i torfowiskowe z wieloma rzadkimi, chronionymi gatunkami roślin.







